Posts Tagged With: مجلس

حسن روحانی این تذکر را مطرح کرد که شورای نگهبان، ناظر، و دولت، مجری انتخابات، است

علی مطهری، نماینده تهران در مجلس، گفته‌های فرمانده سپاه پاسداران در اعتراض به سخنان حسن روحانی را قرار دادن شورای نگهبان «در مقابل مردم» دانست و تأکید کرد که ورود این نهاد نظامی به عرصه سیاست و انتخابات به صلاح کشور نیست

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، روز چهارشنبه، ۲۸ مرداد، ضمن اعتراض تلویحی به رد صلاحیت گسترده کاندیداهای انتخابات، این تذکر را مطرح کرده بود که شورای نگهبان، ناظر، و دولت، مجری انتخابات، است و نظارت و اجرا نباید مخلوط شوند

2

این گفته‌های آقای روحانی اعتراض شماری از اصول‌گرایان تندرو و امامان جمعه را به دنبال داشت و در همین حال محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در واکنشی تند، رئیس جمهوری ایران را به تلاش برای «تضعیف» شورای نگهبان متهم کرده بود

در واکنش به این گفته‌ها، علی مطهری، نماینده تهران در مجلس، روز شنبه در نامه‌ای به آقای جعفری نوشت: قطع نظر از درستی یا نادرستی انتقاد آن مقام محترم، ورود سپاه پاسداران به عالم سیاست و لوازم آن مانند انتخابات، به صلاح کشور و نیروهای مسلح و انقلاب اسلامی نیست، زیرا موجب اختلاف و دودستگی در سپاه می‌شود

آقای مطهری در نامه خود گفته‌های آیت الله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، مبنی بر اینکه «برای سپاهی‌ها جایز نیست» که وارد «دسته‌بندی‌های» سیاسی و انتخابات شوند، را نیز یادآوری کرده‌است

فرمانده سپاه پاسداران در واکنش به سخنان آقای روحانی همچنین گفته بود: کسانی که از مسیر همین شورا و با بلندنظری و منش غیرجناحی اعضای آن فرصت ظهور در عرصه مدیریت کشور را یافته‌اند باید گفتار سنجیده‌تری داشته باشند

علی مطهری این گفته‌های آقای جعفری را «نوعی تضعیف شورای نگهبان و قرار دادن آن در مقابل مردم» دانست

وی تأکید کرد: گویی بر جناب آقای روحانی، رئیس جمهور، منت گذاشته و گفته‌اید به جای این حرف‌ها خدا را شکر کنید که از سر لطف و اغماض شورای نگهبان از این فیلتر و صافی عبور کردید

این نماینده تهران در مجلس اضافه کرد: این چه لطف و اغماضی است که کسی که هجده میلیون رأی داشته و اگر انتخابات به دور دوم می‌کشید شاید سی میلیون رأی داشت، رد صلاحیت نشده است؟

آقای مطهری پیش از این نیز در سال ۹۱ و پس از انتخابات مجلس نهم سپاه پاسداران را متهم کرده بود که تلاش داشته کاندیداهای مطلوب خود را به مجلس بفرستد

فرماندهان سپاه پاسداران این اتهامات آقای مطهری را رد کرده‌اند. با این وجود، علی سعیدی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه پاسداران، روز سه‌شنبه ۱۹ خرداد، تغییر مجلس اصول‌گرا به «مجلسی دیگر» را «تهدیدی» برای «مصالح نظام» و همچنین «آرمان‌های» آیت‌الله خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای خوانده بود

آقای سعیدی، روز ۱۹ دی ماه ۹۱، گفته بود که «وظیفه ذاتی سپاه، مهندسی معقول و منطقی انتخابات است

این سخنان اعتراضات زیادی را به دنبال داشت و از جمله محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری وقت ایران، روز ۲۰ دی‌ماه ۹۱ گفت: هر کس بخواهد مردم را مدیریت کند، مردم او را مدیریت می‌کنند

معترضان به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ نیز انتشار فیلم‌هایی از سخنرانی‌های محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران در خرداد ماه سال ۹۳ را نشانه‌های دیگری از به گفته آنان «تقلب» در این انتخابات دانستند

مجمع تشخیص مصحلت نظام ایران روز شنبه ۲۵ بهمن ۹۳، ضمن بررسی «سیاست‌های کلی انتخابات»، در مصوبه‌ای ورود افراد نیروهای مسلح و دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی در «دسته‌بندی‌های سیاسی و جناحی در انتخابات و جانبداری از داوطلبان خاص» را ممنوع اعلام کرد

این سیاست‌ها پس از تصویب در این مجمع باید به تأئید آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز برسد

Categories: Uncategorized | Tags: , , ,

تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟

رسیدن به توافق اتمی در وین موجب برانگیختن سه بحث در فضای سیاست داخلی در ایران شده است: بررسی یا عدم بررسی این توافق در مجلس با توجه به مصوبهٔ «الزام دولت به حفظ حقوق هسته‌ای»، میزان دارایی‌های بلوکه شده و موارد مصرف آن، و امکان گشایش سیاسی بعد از این توافق. بحث اول بیشتر جنبهٔ حقوقی دارد اما نهادهای سیاسی و جناح‌ها دارند منافع ناشی از هر طرف بحث را بالاخص با در پیش بودن انتخابات مجلس برای خود سبک و سنگین می‌کنند؛ بحث دوم به منافع سه امپراطوری اقتصادی در جمهوری اسلامی یعنی امپراطوری‌های سپاه، شرکت‌های دولتی و رهبری و سهمی که هر یک از دارایی‌های بلوکه شده خواهند برد مربوط می‌شود، و بحث سوم مربوط است به وعده‌های دولت روحانی و امکان تحقق آن‌ها. در این نوشته به بحث اول می‌پردازم

3

مجلس باید توافق را تصویب کند

۲۰۱تن از اعضای مجلس خواهان ارائهٔ توافق اتمی به صورت لایحه از سوی دولت شده‌اند. آن‌ها بر این باورند که شروع و اجرای «برنامه اقدام مشترک» در توافق هسته‌ای اخیر، قبل از تایید در مجلس و شورای نگهبان،وجاهت قانونی ندارد. اما موضع مدیران مجلس آن است که منتظر تصمیم شورای امنیت ملی و رهبر جمهوری اسلامی بمانند: «اینکه این برجام باید به صورت لایحه در مجلس بیاید یا همین ارائه مجلس به دولت کافیست در حال بررسی است و حقوق‌دانان و کار‌شناسان نظرات مختلفی دارند. قطعا اگر مجلس به این جمع‌بندی برسد که دولت باید درباره برجام لایحه به مجلس بدهد دولت مکلف به این کار است و رئیس مجلس نیز اعلام کرده است که دولت باید لایحه بدهد. مطمئن باشید اگر جمع‌بندی نظام ارائه لایحه درباره برجام به مجلس باشد دولت موظف به تقدیم لایحه مربوطه به مجلس خواهد بود.»  – محمد رضا باهنر، فارس ۱۹ مرداد ۱۳۹۴

کسانی که معتقدند توافق اتمی باید در مجلس به تصویب برسد سه استدلال دارند

اول اینکه مطابق اصل ۷۷ قانون اساسی عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قرارداد‌ها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. توافق اتمی نیز از جنس موافقت نامه‌هاست و از دایرهٔ اصل فوق بیرون نیست

دوم آنکه مصوبهٔ الزام دولت به حقوق هسته‌ای که به تایید دو سوم اعضا رسید شروطی را مقرر کرده که مجلس را به آزمایش این شروط پس از رسیدن به توافق ملزم می‌کند، شروطی مثل رفع همهٔ تحریم‌ها در روز توافق، منع دسترسی به اسناد، دانشمندان و مراکز امنیتی و نظامی و عدم هر گونه محدودیت بر کسب دانش و فن‌آوری هسته‌ای. بدون بررسی در مجلس شروط فوق بی‌تاثیر و قانون مصوب بلاموضوع می‌شود. و

سوم آنکه رهبر جمهوری اسلامی پس از توافق گفته است: «برای تصویب متن تهیه شده، باید مسیر قانونی پیش بینی شده طی شود.» (۲۷ تیر ۱۳۹۴) اعضای مجلس این گفتهٔ خامنه‌ای را به معنای خواست وی مبنی بر بررسی و تصویب آن در مجلس می‌دانند و از این توجیه برای پیشبرد نظر خود استفاده می‌کنند

مجلس نباید توافق را تصویب کند

بر خلاف نظر برخی از اعضای مجلس تیم مذاکره کننده و دولت بر این اعتقادند که مجلس نباید در این موضوع ورود کند. آن‌ها چند دلیل را ذکر کرده‌اند

اول اینکه بررسی این توافق در مجلس بر خلاف قانون اساسی است. سخنگوی دولت با استناد به اصل ۱۷۶ قانون اساسی معتقد است که شورای امنیت ملی باید در چارچوب سیاست‌های کلی نظام سیاست‌های دفاعی و امنیت ملی را تعیین کند که این توافق یکی از این امور است. نوبخت، ایسنا ۶ مرداد ۱۳۹۴

دوم اینکه ارجاع این موضوع به مجلس منوط به مصالحی است که ریاست جمهوری و شورای امنیت ملی در باب آن تصمیم می‌گیرند: «اینکه به مصلحت باشد یا نباشد که مجلس به عنوان مجلس قانون‌گذار مهر تأیید پای توافقنامه بگذارد، در حال حاضر در شورای عالی امنیت ملی و همچنین در معاونت حقوقی ریاست جمهوری در حال بررسی است.» (معاون حقوقی رئیس جمهور، ایسنا ۵ مرداد ۱۳۹۴

سوم آنکه توافق اتمی مشمول موارد ذکر شده در اصل ۷۷ نیست: «این متن هنوز موافقت نامه، کنوانسیون یا معاهده بین المللی تلقی نمی‌شود، از این رو است که این متن را برنامه جامع اقدام مشترک نام گذاری کرده‌اند» و نیازی به تصویب مجلس ندارد. (علی اکبر صالحی، خانه ملت، ۹ مرداد ۱۳۹۴

چهارم اینکه مواردی از موافقت نامه‌های بین المللی جمهوری اسلامی توسط مجلس به تصویب نرسیده است مثل قطعنامه ۵۹۸ که به پایان جنگ منجر شد و رهبر جمهوری اسلامی در این باب تصمم گرفت. علی لاریجانی رئیس مجلس در حالی که مخالف بررسی توافق در مجلس نیست راه را برای عدم بررسی آن نیز با این گونه سخنان می‌گشاید: «مجلس شورای اسلامی از باب اصول قانون اساسی باید نسبت به این گونه معاهدات بین‌المللی نظر بدهد اما در برخی موارد نیز نظر نداده است مثل قطعنامه ۵۹۸. مسئله هسته‌ای را علاج می‌کنیم و شاید مجلس هم نظر بدهد، بهتر باشد و پشتیبانی و وفاقی حاصل شود.» خبر آنلاین، ۱۰ مرداد ۱۳۹۴

پنجم آنکه تصویب توافق در مجلس دولت را به اجرای آن مکلف می‌کند در صورتی که بدون تصویب دولت هر وقت خواست از اجرا سرباز می‌زند: «تبدیل توافق اتمی وین به قانون و لازم الاجرا کردن آن برای دولت به مصلحت نیست زیرا با اقدامات طرف مقابل تناظر ندارد.» بنا به این نظر «هیچ یک از کشورهای گروه ۵+۱ این توافق را در پارلمان‌هایشان تصویب نمی‌کنند.» (عباس عراقچی، واحد مرکزی خبر، ۲۰ مرداد ۱۳۹۴) این نظر البته با مباحث جاری در کنگرهٔ ایالات متحده نقض می‌شود اما عراقچی آمریکا را از دایره خارج می‌کند چون به اعتقاد وی «مباحثی که در کنگره آمریکا مطرح می‌شود برای رد کردن برجام است و نه تصویب آن.» (همانجا) عراقچی در بحث از آمریکا میان ورود مجالس قانونگذاری به این بحث و تصویب که نتیجهٔ پیش بینی ناپذیر آن است خلط می‌کند

Categories: Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: